Arnavissat kitaa qinertarpaat

Arfivimmiit, misissugassamik neqiminermik/ mattaminermik tigusisoqartarpoq. Ass.: Mads Peter Heide-Jørgensen
Arfivimmiit, misissugassamik neqiminermik/ mattaminermik tigusisoqartarpoq. Ass.: Mads Peter Heide-Jørgensen
Qeqertarsuup Tunuani arfiviup mattaanit misiligutissamik tigusineq. Ass.: kristin Laidre
Qeqertarsuup Tunuani arfiviup mattaanit misiligutissamik tigusineq. Ass.: kristin Laidre

04.02.11

Arfiviit mattaannik misissuisimaneq pillugu saqqummersinneqaqqammersumi arfiviit inersimasut Kalaallit Nunaata Kitaata imartaaniittartut 80 %-iit arnaviaasartut allaaserineqarpoq. Tamanna ilutigalugu misissuinerup takutippaa arfiveqatigiit nunatta imartaaniittartut immikkut Kalaallit Nunaata imartaata arfiviginngikkai.    

Arfiviit mattaannik misiligutit, biopsier-nik aamma taaneqartartut, Qeqertarsuup Tunuani piniartunit Qeqertarsuarmeersunit aamma Pinngortitaleriffimmi biologinit piffissami 2000-imiit 2010-p tungaanut pisissimik (armbrøst) katersorneqarsimapput.

"Kitaata imartaani piaqqanik ikittuinnarnik takusarpugut, taamaattumik arnavissat Kitaata imartaanukartartut nartuujunngikkunik naartuleriaannaasarput. Arfiviit aatsaat Canadap imartaanut avannarpartereeraangamik piaqqisarput arnavissallu Kitaata imartaa, Qeqertarsuup Tunuani uumasuaqqanik planktoninik peqarluartumi, puallarsarfittut atortarpaat", ilisimatusartoq angajulleq, Mads Peter Heide-Jørgensen, Pinngortitaleriffik, oqaluttuarpoq.

Taavami angutivissat piaqqallu sumiittarpat?

"Arnavissat Kitaata imartaani puallarsernertik iluatsillugu angutivissanut nunatta imartaanut pisartut 20 %-it missaannittunut nuliartittarput. Arfiviit arnavissanik angutivissanillu amerlaqatigiinnik piaqqisarput, taamaattumik angutivissat arnavissallu 4 - 5 meterisut takitigisunik piarallit sumiittarnersut apeqqutaalerpoq. Canadap avannaani Hudsonip Kangerliumarngata avannaani aamma taamatut mattannik misissuinermi arnavissat angutivissallu amerlaqatigiittut paasineqarpoq. Sumiiffimmi tassani arfiviit mikisut "uiallu" suli arnaminnik najuisut amerlaqisut aamma naammattoorneqartarput; nunatta Kitaata imartaani takorpiarneq ajukkavut. Tassa imaappoq Hudsonip Kangerliumarnga "meeqqeriviusoq", tassani arfiviit immami ikkattumi allisartarput. Akerlianik Kitaata imartaa arnavissanut inersimasunut "meeqqanik paarsillannguaratik" atoqatigiinnerup nuannersuanik iluarusuuteqartartunit neriniarfittut atorneqartoq", Mads Peter Heide-Jørgensen oqaluttuarpoq.

Kalaallit Nunaata imartaata arfiviginngilai

Kitaata imartaani arfivippassuit inersimasut arnavissallu takutippaat tamakku Kitaata imartaata arfiviginngikkai. Arfiveqatigiit ukiuni kingullerni qulini amerleriapiloorsimapput, aamma amerlasoorpassuarnik piaqqiortoqarsimanngippat amerliunnanngillat. Piaqqat tamakku nunatta imartaani piaqqiarineqarneq ajorput, taamaattumik Hudsonip Kangerliumarngata avannaani imartat Kitaata imartaanik arfivinnik nutaanik pilersuisuunera ilimanarnerpaasoq Mads Peter Heide-Jørgensen paasissutissiivoq.

Aamma tikaagulliit arnavissat aasakkut Kitaata imartaanukartartut amerlanerusarput imaassinnaavorlu nunatta imartai nerisassiorfiusorujussuit arnavissanik nerlerisunik kajungertitsisartut.

Kitaata aamma Canadap imartaanni arfivinnik misissuisimanerit qanittukkut atuagassiami akuerisami suleqatigiinnit nunanit tamalaanneersunit aamma ilisimatusartumit angajullermit Mads Peter Heide-Jørgensenimit, Pinngortitaleriffik, aqunneqartunit "Endangered Species Research"-mi saqqummiunneqarput.  

Paasissutissanik amerlanerusunik pissarsiniaraanni attaveqarfissaq: ilisimatusartoq angajulleq, Mads Peter Heide-Jørgensen, Pinngortitaleriffik, oqarasuaat +45 32833827imaluunniit e-mailikkut: mhj@remove-this.ghsdk.dk

Imaluunniit immikkoortortami pisortamut: Fernando Ugarte: +299 36 12 42, e-mail feug@remove-this.natur.gl

Nutartigaq 13.02.2012