Niisa

Niisa. Asseq: Maria Iversen
Niisa. Asseq: Maria Iversen
Niisa Norgemiu. Asseq: Fernando Ugarte
Niisa Norgemiu. Asseq: Fernando Ugarte

Phocoena phocoena

Isikkua nerisaalu

Niisa arfiuvoq mikisoq kigutilik, tunua, naparutaa taleruilu taartuupput naavilu qaamasuullutik. Niisa inersimasoq 130-170 cm-inik angissuseqarpoq 40-60 kg-nillu oqimaassuseqartarluni, taamaalilluni niisa Kalaallit Nunaata imartaani arfeqatigiit minnersaraat. Arnavissat angutivissanit anginerusarput, naallu niisat 20-t sinnerlugit ukioqalersinnaagaluartut amerlanerujussuit toqujaartarput. Aalisakkat mikinerusut soorlu ammassat, saarulleeqqat, amikut uumasuaqqallu krillit nerisarineruaat.

Siammarsimanerat

Niisat Svalbardip imartaanit Portugalip imartaanut aamma Atlantikup avannaa tikillugu siammarsimapput. Niisaqatigiit amerlassusiat ilaannakortumik ilisimaneqarput, kisianni Atlantikup avannaani niisat 700.000-iussagatinneqarput. Kalaallit Nunaata Kitaata imartaani niisat ukioq kaajallallugu naammattoorneqarsinnaapput, kisianni aasakkut amerlalluinnartarput. 2007-imi timmisartumit kisitsinermi niisat 33.000-iussagatinneqarput. Pinngortitami niisat takujuminaattarput, tassami amerlanertigut kisimiittaramik imaluunniit ikittunnguakkuutaarlutik ataatsimoortaramik aammalu nalinginnaasumik angallatinit motoorilinnit nipiliornernillu allanit ingalassimanninniartaramik.

Killiffik aqutsinerlu

Ukiut kingulliit 100-t sinnerlugit niisanniartoqartarsimasoq uppernarsineqarsimavoq aammalu tamakku 1993-imiilli elektroniskiusumik nalunaarsorneqartalersimapput. Piffissami 1993-imiit 2001-ip tungaanut niisat 1400 aamma 3200-t akornanni amerlassusillit ukiumut pisarineqartarput. Maniitsup avataa Kalaallit Nunaata imartaani niisaqarnersaammat tamaani pisarineqartartut amerlanersaapput. Pisat amerlassusilerneqarnerannni niisat pissatat annaasallu ilanngunneqarneq ajorput taamaattumillu pisarineqartartut amerlassusiat ikinnerpaaffiattut isigineqassapput. Naak 2007-imi missingiinermut sanilliullugu niisattarineqartartut amerlagaluartut niisanik pisassiisoqarneq ajorpoq. 

Ilisimatusarneq

Piffissap ingerlanerani niisat sammineqarpallaarneq ajorput kisianni 2011-mi Pinngortitaleriffimmi niisat silap allanngoriartorneranut naleqqussarsinnaanerat pillugu misissuisoqarpoq. Misissuinermi paasinarsivoq niisat 1995-imut sanilliullugu 2009-mi timimikkut peqqinnerusut. Tamatumunnga nassuiaatissaq tassaasorineqarpoq Atlantikup saarullii, tamakkumi ukiuni kingullerni immap sarfai kiannerusut pissutaallutik Kitaani ikkannersuarni takussaanerulersimammata.

Atuaruttaaq: Niisat Kalaallit Nunaat kissarnerusoq atugarissaarfigineruaat

Nutartigaq 02.12.2011